Ăn chay sao cho khỏe?

Ăn chay sao cho khỏe? - Rất nhiều người xem ăn chay là phương pháp thanh lọc cơ thể lẫn tâm hồn. Nhưng ăn chay như thế nào để giữ sức khỏe là chuyện không phải ai cũng biết.




Ăn chay giúp giữ sức khỏe tốt, tâm hồn thanh tịnh

Tâm tư ở món chay






Như mọi khi, cứ đến mùng 1 và rằm, Phương Nhi (28 tuổi, nhân viên văn phòng, TP.HCM) lại dành 3-4 ngày để ăn những món chay. Khi rảnh rỗi cô tự vào bếp xào nấu những món đơn giản như súp rau củ, mì căn xào nấm, nấm rơm kho đậu đũa xách lên văn phòng ăn trưa. Nhưng những hôm muốn đổi khẩu vị, cô lại rủ đồng nghiệp có chung sở thích ăn chay ra ngoài quán chay hoặc vào chùa dùng bữa. Ở quán chay bán đủ các món chay nhìn rất hấp dẫn, món nào cũng muốn thử qua nhưng đồ chay thường chỉ cần ăn vừa đủ để bụng không quá nặng mà vẫn giữ được cốt cách thanh tịnh, nhẹ nhàng.


Bạn có biết?

Dù mang nhiều lợi ích nhưng ăn chay vẫn có khuyết điểm khiến cơ thể dễ rơi vào sự thiếu hụt chất, nhanh đói do thực phẩm không bổ sung đủ chất sắt, kẽm, can-xi, vitamin B2.


Ngược lại, trước đây, Ngọc Anh (25 tuổi, Q.3, TP.HCM) không thích ăn chay. Cô chỉ chuộng những món mặn, đặc biệt là các món nướng, lòng luộc nhưng gần đây khi đọc sách báo nói về những mối nguy tiềm ẩn từ những thức ăn nhiều độc khiến máu xấu, cơ thể dễ nảy sinh u nhọt ác tính, Ngọc Anh bắt đầu tìm hiểu các món chay. Đầu tiên cô làm quen trước với món dễ ăn nhất là rau xào thập cẩm gồm bắp cải, cà rốt, su hào, đậu que xào bóng hấp dẫn. Khi đã dần quen với hương vị, cô thử tiếp các món kho chay khác như nấm kho, mì căn kho, đậu kho và bắt đầu thấy món chay thật ra không quá khó ăn như mình nghĩ. Thậm chí thực đơn chay phong phú và làm đẹp như món mặn khiến cô càng khám phá càng ưng ý. Lâu dần cô giữ nhịp đều đặn cho mình ăn chay 6 ngày trong tháng. Chưa kể những khi cần chay tịnh trong lòng, cô cũng sẽ chủ động đi ăn chay như một cách gột rửa những stress, ưu phiền.





Dễ hiểu vì sao ở Sài Gòn rộng lớn, những quán ăn chay vẫn mọc lên đều đặn mỗi ngày và luôn có khách vào ra. Những quán chay lâu năm tên tuổi như Thuyền Viên (Nguyễn Văn Đậu), Hạt Bồ Đề (Lê Quang Định), Sen (Nguyễn Thái Học), Từ Tâm (Thích Quảng Đức) đến ngày mùng 1, rằm hoặc lễ Vu lan thường xuyên rơi vào cảnh kẹt xe, ứ tắc nguyên một quãng đường vì lượng người vào ăn quá đông. Ăn chay với người Sài Gòn trở thành một văn hóa tín ngưỡng khá dung dị. Người ta ăn chay để giữ một sức khỏe tốt, cho lòng thanh tịnh, thanh lọc cơ thể và có khi cũng chỉ vì muốn cầu an, cầu phúc cho người thân trong gia đình.

Dễ thiếu hụt dinh dưỡng






Với những người ăn chay định kỳ thì món chay như một điểm xuyến nhẹ nhàng làm phong phú thêm cho cuộc sống của bạn. Nhưng với những người chọn cách ăn chay trường với một lòng tin đặc biệt thì bạn nên lắng nghe cơ thể mình đều đặn để nếu thiếu hụt chất gì sẽ bổ sung ngay chất đó nhằm mang đến sự cân bằng.





Lễ Vu Lan thường là thời điểm được nhiều người chọn ăn chay dài ngày nhất trong năm. Có người ăn chay hết rằm tháng 7, có người còn "lấn" sang mùa chay cả 2, 3 tháng ròng. Những người ăn chay dài ngày vào dịp đặc biệt như thế này hoặc ăn chay trường nên bổ sung thêm sữa, phô-mai, sữa chua hoặc các loại đậu chứa nhiều vitamin, sắt, kẽm, can-xi như hạt dẻ, vừng, lạc, hướng dương vào thực đơn ăn chay của mình. Về mặt dinh dưỡng, các nhà khoa học phần lớn vẫn không khuyến khích việc ăn chay tuyệt đối. Đó được xem là chế độ ăn không đầy đủ, mất cân bằng năng lượng và thiếu hụt chất dinh dưỡng. Ăn chay sẽ hoàn toàn loại trừ các thức ăn có nguồn gốc từ động vật hoặc thức ăn có giá trị sinh học cao, đầy đủ các amino a-xít thiết yếu mà cơ thể không tự sản sinh được.



Súp lơ tích trữ một lương can-xi rất tốt cho xương

Và như bạn đã biết các món chay chủ yếu đều dựa vào dinh dưỡng của đậu nành, rau và trái cây nên cơ thể dễ bị thiếu hụt các dưỡng chất cần thiết như chất đạm, chất béo. Vì thế nhiều người ăn chay trường thường nhanh đói, việc tiêu hóa, hấp thu, chuyển hóa thức ăn trong đường tiêu hóa diễn ra nhanh hơn, và khi dưỡng chất thẩm thấu qua máu và tiêu hao đi, cơ thể bạn lại réo gọi để nạp tiếp thêm năng lượng. Trường hợp này ít gặp khi bạn có một chế độ ăn bình thường.

..............................................................

Bổ sung thế nào?

Rau xanh đậm, đậu hạt, mầm lúa mạch rất giàu chất sắt. Sắt cần để tạo máu, sản sinh ra hồng cầu khơi nguồn sự sống. Để hấp thụ sắt dễ dàng, bạn ăn thêm hoa quả giàu vitamin C như cam, quýt, bưởi. Tránh dùng trà, cà phê vì chúng ngăn chặn sự hấp thu sắt.

Rau, đậu, bắp cải, cà rốt, củ cải đỏ giàu chất kẽm. Kẽm đóng vai trò quan trọng trong việc tăng trưởng và tái tạo tế bào.

Những lá bắp cải ngọt, súp lơ, đu đủ, cà rốt, rong biển, đậu phụ tích trữ một lượng lớn can-xi rất tốt cho xương và răng.


Băn khoăn thường gặp:

1. Uống sữa đậu nành mỗi ngày có tốt không?






Sữa đậu nành trong thực đơn ăn chay luôn là món dinh dưỡng được nhiều người yêu thích. Đây cũng là món sữa người bình thường cũng mê uống. Sữa đậu nành hay những chế phẩm từ đậu nành như đậu phụ, đậu hũ, nước tương, mì căn… đều có giá trị dinh dưỡng cao, chứa hàm lượng đạm thực vật đứng đầu trong các loại đậu, ngũ cốc. Đậu nành có hầu hết các amino a-xít thiết yếu, nhiều vi khoáng, nhiều chất béo bão hòa, nhất là giàu chất béo chưa bão hòa đa có tác dụng giảm cholesterol trong máu. Chưa kể đậu nành còn chứa omega 3 có tác dụng ngừa bệnh tim mạch, giảm huyết áp, tăng cường hệ miễn dịch.

2. Tôi tính ăn chay trường nhưng ăn làm sao để có sức khỏe dẻo dai?

Như bạn đã biết, ăn chay trường dễ khiến cơ thể thiếu hụt một số chất dinh dưỡng quan trọng. Cơ thể cần nhiều dưỡng chất phong phú để tái tạo tế bào, kích hoạt sự sống và khỏe mạnh. Thỉnh thoảng ăn chay để thanh lọc cơ thể là cách rất tốt đáng hoan nghênh. Nhưng trường hợp ăn chay trường, bạn cần bổ sung hai thành phần đạm và béo bằng sữa, phô-mai, sữa chua, các loại hạt có dầu…

3. Đang mang thai và ăn chay trường liệu có ảnh hưởng gì cho em bé trong bụng?

Khi mang thai, nhu cầu dinh dưỡng và năng lượng tăng cao. Nếu ăn chay không đúng cách, mẹ dễ mệt mỏi, xanh xao, gầy ốm, tinh thần không minh mẫn vì thiếu máu, thiếu sắt, can-xi và ở thể nặng là mẹ dễ bị suy dinh dưỡng. Thai nhi rất có thể bị suy dinh dưỡng theo, thiếu máu và còi xương ngay trong bụng mẹ. Vì thế có nhiều bà mẹ ăn chay trường nhưng khi có con, họ đã quay trở lại chế độ ăn bình thường để đảm bảo sức khỏe cho hai mẹ con trong quá trình bầu bì. Nếu vẫn duy trì chế độ ăn chay, mẹ cần bổ sung nhiều thức ăn khác từ sữa, phô-mai, yaourt tăng lượng can-xi, vitamin và khoáng chất thiếu yếu. Ngoài ra các loại đậu, ngũ cốc nhiều dầu cũng bổ sung dưỡng chất thiếu hụt rất tốt cho người ăn chay.
Tags: tin tức